Η διάδοση των ιών, μέσω των ζωονόσων, συνδέεται άμεσα με την κλιματική κρίση. Το επεισόδιο του χανταϊού με τους τρεις νεκρούς στο κρουαζιερόπλοιο Χόντιους έφερε ξανά στο προσκήνιο την επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη στη δημόσια υγεία. Οι ασθένειες που προκαλούν οι χανταϊοί εξαρτώνται από ανθρώπινες δραστηριότητες, κυρίως εκείνες που σχετίζονται με την επαφή με τα άγρια ζώα. Ο χανταϊός εξαπλώνεται κυρίως μέσω των τρωκτικών -αρουραίοι ή ποντίκια- που ερχόμενα σε επαφή με τον άνθρωπο τον μολύνουν. Ειδικότερα το τρωκτικό που συνδέεται με τον εξαιρετικά επικίνδυνο χανταϊό των Άνδεων, που προκάλεσε τους τρεις θανάτους, είναι ο «πυγμαίος αρουραίος ορυζώνα με μακριά ουρά» που προσαρμόζεται εύκολα στα νέα περιβάλλοντα, τα οποία δημιουργούν οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Έτσι η αποψίλωση των δασών, η αστυφιλία ή η ανάπτυξη γεωργικών καλλιεργειών όχι μόνο δεν οδηγούν το είδος σε εξαφάνιση αλλά το διευκολύνουν, δίνοντάς του τη δυνατότητα να βρει τροφή σε απορρίμματα ή σε σοδειές.
Πλέον οι επιστήμονες συνδέουν την αποψίλωση των δασών με την αύξηση του κινδύνου μετάδοσης του ιού. «Όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες που διευκολύνουν την επαφή με τα τρωκτικά ενισχύουν τη διάδοση του ιού» εξηγεί η Οντρέ Αρνάλ, ερευνήτρια στο γαλλικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Ανάπτυξη, ειδική στην οικολογία των μολυσματικών ασθενειών. Μεταξύ των δραστηριοτήτων αυτών κεντρική θέση έχει ο φυσιολατρικός τουρισμός, όπου τα άτομα αναζητώντας επαφή με άγρια ζώα εκτίθενται άμεσα σε κινδύνους. Αυτή μπορεί να είναι μια εξήγηση για την προέλευση της μόλυνσης των επιβατών του κρουαζιερόπλοιου που είχαν πάρει μέρος σε φυσιολατρικές εκδρομές σε Αργεντινή και Χιλή. Συγκεκριμένα ο «ασθενής μηδέν», ένας 70χρονος Ολλανδός, μολύνθηκε σε μια ορνιθολογική εκδρομή για την παρατήρηση ενός σπάνιου είδους πτηνού σε μια χωματερή κοντά στην πόλη Ουσουάια στην Αργεντινή…
Τα πρώτα ΜΜΕ που έκαναν τη σύνδεση της κλιματικής κρίσης με τον χανταϊό ήταν το CNN και το Associated Press, με το πρώτο να υπογραμμίζει ότι τα κρούσματα του ιού αυξήθηκαν στην Αργεντινή, από όπου είχε αναχωρήσει το κρουαζιερόπλοιο. «Τα κρούσματα σχεδόν διπλασιάστηκαν πέρσι, με τη χώρα να μετρά 32 θανάτους και τον μεγαλύτερο αριθμό μολύνσεων από το 2018», σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας. Το δε Associated Press, στη βάση μαρτυριών ντόπιων ερευνητών δημόσιας υγείας, ανέφερε ότι «η άνοδος της θερμοκρασίας ευνοεί την εξάπλωση του ιού, γιατί τα τρωκτικά που μεταφέρουν τον χανταϊό μπορούν να πολλαπλασιαστούν σε περισσότερα μέρη». Την πρωτόγνωρη ξηρασία που οδήγησε τα ζώα σε αναζήτηση τροφής πέρα από τα ενδιαιτήματά τους ακολούθησαν έντονες βροχοπτώσεις. «Όταν αυξάνονται οι βροχοπτώσεις, αυξάνεται η διαθεσιμότητα τροφίμων, αυξάνονται οι πληθυσμοί των τρωκτικών αλλά αυξάνεται και η πιθανότητα μετάδοσης μεταξύ τρωκτικών και τελικά μεταξύ ανθρώπων», παρατήρησε ο Ραούλ Γκονζάλεθ Ιτίγκ, ερευνητής στη δημόσια δομή CONICET μιλώντας στο Associated Press και ενώνοντας τους κρίκους μεταξύ υπερθέρμανσης και ζωονόσων…
Τον Μάρτιο του 2024 μια έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Ιατρικής Ένωσης, με τίτλο «Μολυσματικές ασθένειες σε ένα μεταβαλλόμενο κλίμα», εξηγούσε ότι οι υψηλές θερμοκρασίες επιτρέπουν σε κουνούπια, τσιμπούρια και τρωκτικά που μεταφέρουν μολυσματικές ασθένειες να εξαπλώνονται σε αφιλόξενες παλαιότερα περιοχές, αυξάνοντας έτσι την απειλή για τον άνθρωπο από την ελονοσία, τη χολέρα, τη νόσο Lyme και άλλα νοσήματα… Κάτι που επιβεβαιώνει τη ρήση «θερμότερος πλανήτης είναι ένας πιο θανατηφόρος πλανήτης», η οποία γίνεται εξαιρετικά επίκαιρη, αν λάβει κανείς υπόψη ότι η φετινή χρονιά αναμένεται να είναι η θερμότερη που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ιστορία εξαιτίας και της επίδρασης του φαινομένου Ελ Νίνιο.
https://www.avgi.gr/gnomes-0/522431_hantaios-kai-klimatiki-krisi
