Της Ρένας Δούρου, Έθνος, 12 Δεκεμβρίου 2013
“Τα πράγματα μοιάζουν αδύνατα έως ότου γίνουν δυνατά”. Μια από τις χαρακτηριστικές φράσεις του Νέλσονα Μαντέλα που ίσως θα πρέπει να την έχουμε περισσότερο στο νου μας στη σημερινή συγκυρία. Μια συγκυρία κατά την οποία οι κυρίαρχες ευρωπαϊκές ελίτ επιμένουν τυφλά και ενάντια σε μια πραγματικότητα που βοά, στον δήθεν μονόδρομο της λιτότητας στο βάθος της οποίας, θα αναδυθεί με θαυματουργικό τρόπο, γιατί οι οικονομικές προϋποθέσεις δεν διατίθενται, η… ανάπτυξη. Η μόνιμη δε επωδός των υπέρμαχων του μονοδρόμου της λιτότητας και των δραστικών περικοπών των δημοσίων δαπανών, απέναντι σε προτάσεις που δίνουν έμφαση στην ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή, είναι ότι αυτά τα πράγματα είναι “αδύνατα”. Και εκεί η συζήτηση τελειώνει.
Εκείνο που όμως δεν τελειώνει αλλά αυξάνεται είναι το χάσμα μεταξύ Βορρά – Νότου κι εκείνο των κοινωνικών ανισοτήτων. Αυξάνονται η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός στην Ευρώπη της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Γιούροστατ, 124.5 εκατομμύρια Ευρωπαίοι απειλούνταν από φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό το 2012 ενώ η τάση είναι ανοδική. Πέρσι 24.8% των Ευρωπαίων ανήκαν σε αυτή την κατηγορία έναντι 24.3% το 2011 και 23.7% το 2008. Επίσης, 10% των Ευρωπαίων ζούσαν το 2012 σε νοικοκυριά “αδύναμης έντασης εργασίας” (σύμφωνα με την ευρω-διάλεκτο), δηλαδή οι ενήλικοι είχαν χρησιμοποιήσει λιγότερο από το 20% του εργασιακού τους δυναμικού στη διάρκεια του έτους, με την Ελλάδα να κατατάσσεται στη 2η θέση, με 14%…
Υποτίθεται ότι η μείωση των πολιτών που αντιμετωπίζουν το φάσμα της φτώχειας και του αποκλεισμού ήταν μεταξύ των βασικών στόχων της στρατηγικής “Ευρώπη 2020” της ΕΕ – η οποία ωστόσο ουδέποτε συναρτήθηκε με τα ανάλογα οικονομικά μέσα για την υλοποίησή της. Αντιθέτως από την αρχή, από το 2010, επιλέχθηκε μια μακροοικονομική πολιτική, από τη Γερμανία και τη Γαλλία, που προώθησε και σήμερα θεσμοποιεί μέσω του Συμφώνου Δημοσιονομικής Σταθερότητας, του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, και άλλων εργαλείων, μια πολιτική βαθειάς λιτότητας, μείωσης των μισθών, διάλυσης των συνταξιοδοτικών συστημάτων και συνάρτησης των πολιτικών ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής με τη δημοσιονομική πειθαρχία. Πρόκειται για την συντομότερη οδό, όχι προς την ανάπτυξη αλλά προς την κόλαση της φτώχειας και του αποκλεισμού.
Επείγει λοιπόν η αλλαγή ρότας. Γιατί ήδη η ΕΕ οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια στην κοινωνική καταστροφή και το οικονομικό αδιέξοδο. Επείγει η επαναθεμελίωση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος στη βάση της ικανοποίησης των αναγκών της κοινωνίας και όχι των τραπεζών και των αγορών. Επείγει, με άλλα λόγια, μια ειρηνική επανάσταση για τα αυτονόητα: τη δουλειά, τη σύνταξη, την αξιοπρέπεια. Επείγει μια επανάσταση που μπορεί σήμερα να μας παρουσιάζεται ως αδύνατη, είναι όμως απολύτως δυνατή.
